Devlet Destekleri
Sağlık Turizmi Aracı Kuruluşlarının Teşvik Başvurularında Yaptığı 10 Hata
Kapsama alımdan DYS eksik tamamlama süresine: aracı kuruluşların başvurularındaki on riski, nedenleri, temsili örnekleri ve doğru uygulamalarıyla inceleyin.
YAZIYI PAYLAŞIN
Sağlık turizmi teşvik başvuru hataları, yalnız DYS’ye yanlış belge yüklemekten ibaret değildir. Kuruluşun statüsü, harcama tarihi, reklamın içeriği veya ödeme yöntemi uygun değilse sonradan belge eklemek her sorunu çözmez. Uygun bir gider kaleminde harcama yapmak da başvurunun mutlaka kabul edileceği anlamına gelmez.
Bu yazı, aracı kuruluş teşvik başvurusu hazırlığında karşılaşılabilecek on riski neden sorun olur → temsili örnek → doğru uygulama düzeninde inceler. Oran ve limit tablosu yerine, hatanın nerede doğduğuna ve başvuru öncesinde neyin kontrol edilebileceğine odaklanır.
Örneklerin tamamı temsilidir.
Aşağıdaki şirketler, tarihler ve tutarlar riskleri açıklamak için kurgulanmıştır. Gerçek müşteri dosyaları, gerçekleşmiş ret kararları veya sonuç garantisi olarak sunulmaz. Her dosya kendi belgeleri ve güncel mevzuatla değerlendirilir.
Kapsama alım tamamlanmadan yapılan harcamayı uygun saymak
- Neden sorun olur?
Yetki belgesi almak, Hizmet Sektörleri Atılım Programına (HAP) kabul edilmek değildir. Yeni başvuran aracı kuruluşun yalnızca kapsama alım başvurusunu göndermiş olması da yeterli olmaz. Genelgenin 6(2–3). maddesinde faaliyet ve ödemelerin kapsama alım tarihi itibarıyla değerlendirilmesi öngörülür.
- Temsili örnek
Şirket 1 Nisan 2026’da kapsama alıma başvurur. 15 Nisan’da tamamlanan reklam için 100.000 TL öder. Kapsama alımı 1 Haziran’da uygun bulunur. Nisan faaliyeti ve ödemesi, başvuru daha önce gönderildi diye yeni kapsama alım tarihinin sonrasına taşınmış sayılmaz.
- Doğru uygulama
Harcama planını başvuru gönderim tarihine değil, şirketinizin doğrulanmış kapsama alım durumuna göre kurun. Faaliyet ve ödeme farklı dönemlere yayılıyorsa her iki tarihi birlikte inceleyin. Önceki mevzuattan devreden dosyalarda geçiş hükümleri ayrıca değerlendirilir. İşlem sırası için kapsama alım rehberini, tarih ayrımları için kapsama alım öncesi harcamalar yazısını kullanın.
Aracı kuruluşa açık olmayan bir desteğe başvurmak
- Neden sorun olur?
Aynı sektörde çalışmak, aynı desteklerden yararlanmak anlamına gelmez. Hastane veya klinik ile yalnız aracı kuruluş niteliğindeki şirketin uygunluğu ayrı değerlendirilir. Genelgenin 10(3). maddesi, sağlık turizminde acente komisyon desteği için sağlık kuruluşu niteliğini arar.
- Temsili örnek
Aracı kuruluş, kendisine hasta yönlendiren başka bir acenteye komisyon öder. Hastanelerin bu gider için destek alabildiğini görerek aynı kaleme başvurmak ister. Ancak komisyon faturası bulunması, aracı kuruluşun yararlanıcı niteliği bakımından bu şartı karşılamaz.
- Doğru uygulama
Önce şirketin statüsünü, ardından giderin destek unsurunu eşleştirin. Komisyon ödemesini başka bir gider adıyla sunmak çözüm değildir. Reklam veya diğer uygun kalemleri kendi koşullarıyla değerlendirin. Aracı kuruluşların yararlanabileceği destekler yazısında bu ayrımların genel çerçevesini bulabilirsiniz.
Reklamda aracı kuruluş ve anlaşmalı sağlık kuruluşu açıklamasını atlamak
- Neden sorun olur?
Reklamın hasta başvurusu getirmesi, destek mevzuatına uygun olduğunu göstermez. Genelgenin 103(9). maddesi iki ayrı açıklama ister: tanıtımı yapanın aracı kuruluş olduğunun açıkça belirtilmesi ve sağlık hizmetinin anlaşmalı sağlık kuruluşlarında sunulacağının ifade edilmesi.
- Temsili örnek
Şirket, Meta üzerinden Birleşik Krallık ve Almanya’da diş tedavisi reklamı yayımlar. İçerikte iletişim bilgileri vardır; ancak aracı kuruluş statüsü ve tedavinin anlaşmalı sağlık kuruluşlarında yapılacağı belirtilmemiştir. Ödeme ve yayın raporları eksiksiz olsa bile içerik yönünden ayrı bir uygunluk sorunu oluşur.
- Doğru uygulama
İki bilgiyi de tanıtımın diline ve mecrasına uygun, açık bir biçimde verin. Örneğin “Uluslararası sağlık turizmi aracı kuruluşuyuz. Sağlık hizmetleri anlaşmalı sağlık kuruluşlarında sunulur.” açıklaması bu iki bilgiyi aktarır. Bu örnek ifade, reklamın diğer sağlık ve tanıtım kurallarına da uygun olduğu anlamına gelmez. İçeriğin tamamını yayından önce kontrol edin.
Reklamın hangi ülkelere yayımlandığını belgeleyememek
- Neden sorun olur?
Yurt içine yönelik tanıtım giderleri destek kapsamında değildir. Hedef ülke ilavesi de yalnız dil seçimine dayanmaz. Genelgenin 102(2). maddesine göre birden fazla ülkeyi kapsayan faaliyette, ilave oran için bu ülkelerin tamamının hedef ülkeler listesinde yer alması gerekir.
- Temsili örnek
Şirket kampanyasının yalnız Almanya’ya yayımlandığını düşünür. Raporlarda Türkiye ve başka ülkeler de görünür; hangi ülkeye ne kadar harcama yapıldığı ayrıştırılamaz. Böyle bir kayıt, giderin yurt dışına ilişkin kısmını ve hedef ülke şartını açıklamayı güçleştirir.
- Doğru uygulama
Kampanya yapısını ülke ve dönem bazında raporlanabilir kurun; hedefleme ayarı ile gerçekleşen yayın raporunu birlikte saklayın. Yabancı dilde içerik, tek başına yurt dışına yayın kanıtı değildir. Çok ülkeli faaliyette 20 puanlık ilavenin koşullarını hedef ülkeler rehberinden ayrıca kontrol edin.
Google Ads ve Meta Ads için yalnız faturayı saklamak
- Neden sorun olur?
Fatura ve ödeme, gideri gösterir; reklamın içeriğini, yayın dönemini ve hedeflemesini tek başına açıklamayabilir. Organik paylaşım da ücretli reklamla aynı değildir. Genelgenin 103. maddesinde sosyal medya reklamının sponsorlu olması aranır.
- Temsili örnek
Üç aylık Meta Ads harcamasının faturaları hazırdır. Ancak reklam hesabına erişim değişmiş; eski kreatifler, yayın dönemleri ve ülke raporları alınamamaktadır. Şirket ödeme yapıldığını gösterebilse de başvurduğu faaliyetin ayrıntılarını ortaya koymakta zorlanır.
- Doğru uygulama
Meta Ads teşvik belgeleri ve Google Ads devlet desteği dosyaları için kampanya/reklam kimliklerini, yayın tarihlerini, kullanılan içerikleri, ülke raporlarını ve ödeme kayıtlarını birbiriyle eşleştirin. Bunlar pratik arşiv başlıklarıdır; kesin belge listesi güncel EK-4 ve uygulama talimatlarına göre belirlenir. Genelgenin 98(9). maddesinde ilgili platform ödemelerine ait faturalandırma özeti ekstreleri için de düzenleme vardır. Ayrıntı için reklam, tanıtım ve pazarlama desteği rehberine bakın.
Faturada hizmetin niteliğini belirsiz bırakmak
- Neden sorun olur?
Muhasebe açısından geçerli belge ile destek dosyasını açıklayan belge aynı değerlendirme değildir. Genelgenin 98(7). maddesine göre faaliyet ile fatura arasında ilişki kurulamayan gider desteklenmez. “Hizmet bedeli” gibi tek başına genel bir ifade bu ilişkiyi kurmayı zorlaştırabilir.
- Temsili örnek
Ajans, aylık 100.000 TL için yalnız “Hizmet bedeli” açıklamasıyla fatura düzenler. Bedelin reklam yayınına mı, tasarıma mı, sosyal medya yönetimine mi yoksa başka bir hizmete mi ait olduğu anlaşılamaz. Şirketin tamamını reklam teşviki için sunması, farklı giderlerin ayrımını ortadan kaldırmaz.
- Doğru uygulama
Faaliyetin türü, içeriği, dönemi ve bedelini belirlenebilir tutun. Reklam teşviki fatura şartları bakımından amaç, hizmeti gerçekten açıklamaktır; gereksiz belge çoğaltmak değildir. Genelgenin 98(8). maddesinde faturadaki bilgiler yeterliyse sponsorluk, iş, kira ve korsan yayıncılıkla mücadele sözleşmeleri hariç ayrıca sözleşme aranmayacağı düzenlenir. Sonradan gerçek dışı açıklama üretmeyin; belgenin nasıl düzeltileceğini ilgili usule göre değerlendirin.
Şirket faturasını kişisel kartla ödemek veya ödeme eşleşmesini kuramamak
- Neden sorun olur?
Bankacılık kanalı kullanmak tek başına yeterli değildir. Genelgenin 119(2). maddesi, ortak veya çalışanın kişisel kredi kartı ya da hesabından yapılan ödemeleri destek dışında bırakır. Hasta ulaşımına ilişkin özel durumlar dışında belgelerde taraf ayniyeti de aranır.
- Temsili örnek
100.000 TL’lik reklam faturası şirket adına düzenlenir; ödeme şirket ortağının kişisel kredi kartından yapılır. Daha sonra şirkete ait muhasebe kaydının oluşturulması, ödeme kanalının destek bakımından kendiliğinden uygun hâle geldiği anlamına gelmez.
- Doğru uygulama
Ödeme öncesinde faturanın muhatabını, ödeyen tarafı ve kullanılan hesabı kontrol edin. Her fatura ile banka dekontu veya kart ekstresini ilişkilendirin. Bir faturanın parça parça ödenmesi tek başına uygunsuzluk değildir; parçaların izlenebilmesi gerekir. Ödeme belgesindeki işlem/valör tarihine ilişkin özel kuralı da kontrol edin. Ödeme belgesi kuralları bu kontrolü ayrıntılandırır.
Gerekli ön onay başvurusunu zamanında yapmamak
- Neden sorun olur?
Her reklam için ön onay aranmaz. Ancak tanıtım heyetleri ve EK-14’teki ilgili eşiği aşan özel tanıtım faaliyetlerinde, Genelgenin 21(2). maddesi en az bir ay önce ön onay başvurusu öngörür. Aracı kuruluşun tanıtım heyetinde anlaşmalı en az üç sağlık kuruluşunu yerinde tanıtması da gerekir.
- Temsili örnek
Şirket, yabancı sektör temsilcilerini Türkiye’ye davet eder; organizasyonu ve kurum ziyaretlerini tamamlar. Gerekli ön onay başvurusunu ise hiç yapmamıştır. Etkinliğin gerçekten yapılmış ve ödenmiş olması, önceden yerine getirilmesi gereken bu işlemin yerine geçmez.
- Doğru uygulama
Organizasyonu bağlamadan önce destek unsurunu, başvuru takvimini ve özel koşulları belirleyin. Ön onay başvurusu ile nihai onay tarihini karıştırmayın: Genelgenin 97(5). maddesinde ön onaya tabi destekler için ön onay başvuru tarihinden sonraki faaliyet ve ödemeler, uygun görülen bütçe ve kapsam dâhilinde değerlendirilir. Bu nedenle “onay çıkmadan yapılan her ödeme reddedilir” genellemesi de doğru değildir. Başvuru tek başına kabul güvencesi sağlamaz. Ön onay rehberinden ilgili süreci inceleyin.
Altı aylık başvuru süresini her giderde fatura tarihinden başlatmak
- Neden sorun olur?
Teşvik başvuru süresi için tek bir başlangıç tarihi yoktur. Genelgenin 98(1). maddesi, destek türüne göre ödeme, faaliyetin bitişi, ülkeye giriş veya belge/tescil tarihini esas alır. Dosyanın hazırlandığı tarih, bu başlangıcı değiştirmez.
- Temsili örnek
Şirket 10 Mart 2026’da reklam hizmeti ve ödemesini tamamlar. Faturaları yıl sonunda topluca sunmayı planlar; Ekim ayında dosyayı açtığında ödeme belgesinden başlayan genel altı aylık süreyi aşmıştır. Örnekte sürenin faturaları arşivleme tarihinden başlatılması yanlıştır.
- Doğru uygulama
Her gider için ilgili süre başlangıcını ve son kontrol tarihini ayrı kaydedin. Aşağıdaki tablo HAP kapsamındaki genel başlangıçları özetler; bütün desteklerin aynı olduğu anlamına gelmez.
Tabloyu yana kaydırarak inceleyebilirsiniz.
Genelge 98(1): ilgili tarihten itibaren altı aylık başvuru süresi Destek / gider Süre başlangıcı Reklam, tanıtım ve pazarlama Ödeme belgesi tarihi Yurt dışı etkinlik katılımı Faaliyetin bitiş tarihi Uluslararası sağlık turisti ulaşımı Hastanın Türkiye’ye giriş tarihi Belgelendirme İlgisine göre düzenleme, yenileme veya gözetim tarihi HAP tescil giderleri — madde 22 Yurt dışı tescil tarihi; Markalaşma Programının başvuru tarihi kuralıyla karıştırılmamalı Uzun döneme yayılan veya birden fazla ödemesi bulunan faaliyetlerde 98(4) ayrıca uygulanır: belgeler süre içinde ilgili başvuruya atıfla sunulur; inceleme için faaliyetin tamamlanması koşulu da korunur. Dönemsel takip kurun; ayrıntıyı başvuru süreleri rehberinden kontrol edin.
DYS eksik belge bildirimini takip etmemek
- Neden sorun olur?
DYS başvuru hataları yalnız ilk yüklemeyle sınırlı değildir. Eksik bildiriminde istenen belgelerin mevcut olması, süresinde sunulduğu anlamına gelmez. Genelgenin 98(3). maddesinde üç aylık süre, eksiklik bildirim yazısının tarihinden başlatılır.
- Temsili örnek
Şirketten ilave ödeme kaydı ve reklam yayınına ilişkin açıklama istenir. Belgeler bilgisayarda hazırlanır ancak ilgili başvuruya zamanında iletilmez. Dosyanın yerel klasörde hazır olması veya sistemde taslak bulunması, resmî gönderimin yerini tutmaz.
- Doğru uygulama
Bildirim tarihini, istenen her belgeyi, sorumlu kişiyi ve gönderim kaydını birlikte takip edin. DYS eksik belge tamamlama için otomatik altı ayınız olduğunu varsaymayın. Önceki bildirimde yer almayan yeni bilgi veya belge istenirse üç aya kadar ek süre verilebilir. Süresinde tamamlanmayan eksiklikler başvurunun sonuçlandırılmasında dikkate alınmaz. Gönderim durumunu DYS başvuru rehberindeki akışla kontrol edin.
Eksiklik, kesinti ve ret aynı sonuç değildir
Sağlık turizmi teşvik reddi ile eksik belge talebini aynı kabul etmeyin. İnceleme sonucundaki gerekçe, sonraki adımı belirler:
- Eksik belge bildirimi
- Dosyanın incelenmesi için ek bilgi veya belge istenir. Süre ve istenen belgenin niteliği takip edilir; henüz başvurunun kesin reddedildiği anlamına gelmez.
- Giderin bir kısmının dışarıda kalması
- Bir bölüm uygun bulunmayabilir veya hesaplamada bir sınırlama uygulanabilir. Dosyanın tamamının reddedilmesiyle aynı değildir.
- Başvurunun reddi
- İlgili dosya uygun bulunmamıştır. Gerekçe, süreler ve uygulanabilir usuller birlikte değerlendirilir; yeniden başvurunun mutlaka sonuç vereceği söylenemez.
TEMSİLİ HESAPLAMA / GİDER TABANI
100.000 TL reklam giderinin 20.000 TL’lik bölümü uygun bulunmazsa, destek hesabına esas uygun gider 80.000 TL olabilir. 80.000 TL, ödenecek destek tutarı değildir. Ödeme; uygulanabilir oran, limit ve diğer koşullarla ayrıca hesaplanır.
Bu örnek, bir ret kararını veya kazanılmış destek hakkını temsil etmez.Genel kontrol adımları için mevcut destek başvurusu kontrol listesini; değerlendirme ayrımları için ret nedenleri rehberini kullanabilirsiniz. Bu yazı ise özellikle aracı kuruluşların belge ve faaliyet senaryolarını açıklar.
Başvuru öncesi hızlı kontrol haritası
Şirketin yetki belgesinin geçerliliğini doğruladıktan sonra aşağıdaki on başlığı dosyanızla karşılaştırın. Bir cevabın eksik olması otomatik ret sonucu değildir; ilgili açıklamayı açıp belge ve süre yönünden değerlendirin.
- Kapsama alım tarihi ile faaliyet ve ödeme tarihleri uyumlu mu?
- Başvurulan destek aracı kuruluş statüsüne açık mı?
- Tanıtımdaki iki aracı kuruluş açıklaması mevcut mu?
- Ülke hedeflemesi ve gerçekleşen yayın ayrıştırılabiliyor mu?
- Fatura dışında reklamın yayın kayıtları da hazır mı?
- Fatura, hizmetin türünü ve dönemini açıklıyor mu?
- Ödeyen taraf, hesap ve fatura eşleşmesi uygun mu?
- Gerekli ön onay başvurusu zamanında yapıldı mı?
- Bu giderin süre başlangıcı doğru kaydedildi mi?
- DYS bildirimi ve resmî gönderim kaydı takip ediliyor mu?
Henüz giderlerinizi ayırmadıysanız Harcama Check-up üzerinden reklam, personel, ofis ve diğer harcama başlıklarını bir araya getirebilirsiniz. Bu araç, başvuru uygunluğunu kesinleştiren bir onay değildir.
Sık sorulan sorular
Sağlık turizmi reklam teşviki reddi her zaman belge eksikliğinden mi kaynaklanır?
Hayır. Kuruluşun niteliği, kapsama alım tarihi, faaliyet veya ödeme koşulları da etkili olabilir. Kesin gerekçe ancak inceleme sonucu ve dosyadaki kayıtlarla belirlenir.
Google Ads faturası tek başına devlet desteği için yeterli mi?
Hayır. Giderin uygunluğu, yayın dönemi ve hedeflemesi, gerekli faaliyet ve ödeme kayıtlarıyla birlikte açıklanmalıdır. Kesin belge seti güncel EK-4 ve ilgili talimatlara göre hazırlanır.
Meta reklamlarında aracı kuruluş açıklaması zorunlu mu?
Desteğe konu tanıtımda aracı kuruluş statüsü açıkça belirtilmeli ve sağlık hizmetinin anlaşmalı sağlık kuruluşlarında yapılacağı ifade edilmelidir. Bu bilgiler reklamın diğer kurallara da uygun olduğu yönünde bir güvence değildir.
DYS eksik belge bildirimi geldiğinde ilk ne yapılmalı?
Bildirim yazısının tarihini kaydedin, istenen belgeleri tek tek ayırın ve süre içinde ilgili dosyaya resmî olarak iletildiğini doğrulayın. Otomatik ek süre varsayımıyla beklemeyin.
Altı ayı geçen başvuru yeniden hazırlanarak verilebilir mi?
Dosyayı yeniden hazırlamak sürenin başlangıcını değiştirmez. Genel ve otomatik bir uzatma hakkı varsayılamaz; somut dosyaya uygulanabilecek özel hükümler veya yetkili makam kararları ayrıca incelenir.
Reddedilen teşvik başvurusu tekrar sunulabilir mi?
Ret gerekçesine, destek unsuruna, süreye ve idari usullere bağlıdır. Her ret kararının yeniden başvuruyla giderilebileceği söylenemez. Önce kararın hangi faaliyet veya belge nedeniyle verildiği anlaşılmalıdır.
Teşvik dosyanızı birlikte değerlendirelim
Başvuru hazırlığı, faturaları DYS’ye yüklemekten önce başlar. HİB üyelik işlemleri, Destek Yönetim Sistemi kaydı, giderlerin uygunluk kontrolü, teşvik başvurusu ve eksiklik takibi aynı takvimin parçalarıdır. Reklam ajansı, muhasebe ve başvuruyu takip eden kişi arasında kayıtların aynı dosyada buluşması, açıklanamayan boşlukları azaltır.
Hizmet İhracatı olarak sağlık turizmi devlet destekleri danışmanlığında mevcut durumu değerlendiriyor, başvuru hazırlığını ve eksik belge süreçlerini takip ediyoruz.
Mevzuat ve resmî kaynaklar
İçerik, 10962 sayılı Kararın uygulama Genelgesi kapsamında özellikle 5, 6, 10, 21, 97–99, 102–103 ve 119. maddeler dikkate alınarak hazırlanmıştır. Destek koşulları ile dosyanızın tabi olduğu dönem birlikte kontrol edilmelidir.
- Ticaret Bakanlığı — Hizmet Sektörlerinin Desteklenmesine İlişkin Genelge
- Ticaret Bakanlığı — HAP başvuru belgeleri ve güncel ekler
Son mevzuat kontrolü: . Kaynak pencerelerindeki notlar editoryal özetlerdir. İçerik genel bilgilendirmedir; nihai destek uygunluğu ve başvuru sonucu yetkili kurumun dosya özelindeki değerlendirmesine bağlıdır.
Son mevzuat kontrolü 18 Ekim 2026
· Son güncelleme 12 Kasım 2026
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya destek uygunluk taahhüdü niteliği taşımaz. Başvurular güncel mevzuat ve dosya içeriğine göre değerlendirilir.
ÖN DEĞERLENDİRME
Nereden Başlamalıyım?
Bu konuda aklınıza takılanları netleştirelim
Kuruluşunuz için hangi konuların kontrol edilmesi gerektiğini birkaç soruyla görün.
