2026 Reeskont Kredisi Değişikliği: Vergi, Resim ve Harç İstisnası Hangi Bankalara Genişledi?
5 Eylül 2026 değişikliğiyle reeskont kredilerindeki istisna metni Türk Eximbank yanında diğer bankaları da kapsayacak şekilde genişledi. Kapsam, koşullar ve sağlık turizmi için uygulama adımları.
Kısa cevap: 5 Eylül 2026 tarihli düzenleme, vergi, resim ve harç istisnasına ilişkin metinde reeskont kredisi kanalını yalnızca Türk Eximbank ile sınırlı ifade etmek yerine Türk Eximbank ve diğer bankalar şeklinde genişletti. Ancak bu değişiklik, bankaların sunduğu her ihracat kredisinin otomatik olarak istisnalı olduğu anlamına gelmiyor. Kredinin gerçekten Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası reeskont mekanizması kapsamında kullandırılması ve ilgili taahhüt şartlarının yerine getirilmesi gerekiyor.
5 Eylül 2026'da ne değişti?
5 Eylül 2026 tarihli ve 33361 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 11723 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bağlantılı İhracat: 2026/3 Tebliği, 99/13812 sayılı düzenlemedeki reeskont kredisi ifadesini değiştirdi. Düzenlemenin pratik özeti aşağıdaki gibidir:
| Başlık | Önceki ifade | Yeni ifade / sonuç |
|---|---|---|
| Banka kanalı | TCMB tarafından Türk Eximbank'a açılan krediler | TCMB tarafından Türk Eximbank'a ve diğer bankalara açılan krediler |
| Vade ifadesi | “Kısa vadeli” ibaresi metinde yer alıyordu | İbare çıkarıldı; fiilî vadeler yine TCMB talimatı ve ürün koşullarına bağlı |
| Uygulama etkisi | İstisna metni Eximbank kanalıyla sınırlı okunuyordu | TCMB reeskont mekanizmasına aracılık eden diğer bankalar da kapsama girebilir |
| Yürürlük | — | 5 Eylül 2026 |
Değişiklik ne anlama gelmiyor?
- Her ticari kredi veya her “ihracat kredisi” otomatik olarak istisnalı hâle gelmedi.
- Bankanın ürün adı tek başına yeterli değil; kredi TCMB reeskont mekanizmasına dayanmalı.
- Şirketin ve işlemin uygunluğu, banka kredibilite değerlendirmesi, senet yapısı, limitler ve kullanım amacı kontrolleri devam ediyor.
- Düzenleme genel bir kurumlar vergisi, gelir vergisi veya KDV muafiyeti getirmiyor.
- “Kısa vadeli” ifadesinin kaldırılması, sınırsız vade anlamına gelmiyor. Güncel TCMB talimatındaki ürün bazlı vadeler esas alınıyor.
Uygunluk akışı: dört kapılı kontrol
Sağlık turizmi şirketleri yararlanabilir mi?
TCMB'nin Haziran 2026 tarihli uygulama talimatı, döviz kazandırıcı hizmetler içinde sağlık hizmetlerini ayrıca sayıyor. Buna göre yabancıya, turiste veya yurt dışında yerleşik Türk vatandaşlarına döviz karşılığı sağlık hizmeti sunan ve Sağlık Bakanlığınca verilmiş ruhsat, faaliyet izin belgesi veya uygunluk belgesine sahip sağlık kuruluşları reeskont kredisi bakımından değerlendirilebilir.
Sağlık turizmi aracı kuruluşları için ise yalnızca “sağlık turizmi yetki belgesi sahibi olmak” otomatik uygunluk sonucu doğurmaz. Şirketin TCMB talimatındaki hangi yararlanıcı grubuna girdiği, sunduğu hizmetin niteliği ve gerekli sektör belgeleri banka ile işlem bazında kontrol edilmelidir. Özellikle seyahat acentesi veya tur operatörü niteliğine dayanılacaksa ilgili belge ve faaliyet kapsamı ayrıca incelenmelidir.
Temel koşullar devam ediyor
| Kontrol alanı | Uygulamadaki karşılığı |
|---|---|
| Vade | Güncel TCMB talimatında genel olarak yabancı para kredilerde azami 180 gün, Türk lirası kredilerde azami 360 gün; özel sektör ve ürün istisnaları ayrıca kontrol edilmeli. |
| Taahhüt süresi | İhracat veya döviz kazandırıcı hizmet taahhüdü kredi kullandırım tarihinden itibaren 24 ay içinde gerçekleştirilmeli. |
| İspat süresi | Taahhüt süresi bittikten sonra en geç 4 ay içinde gerçekleşme belgeleri aracı bankaya sunulmalı. |
| Sağlık hizmeti belgeleri | Hizmet faturaları ile döviz alım belgesi veya banka döviz/kredi kayıtları; çok sayıda belge varsa talimata uygun SMMM/YMM onaylı listeler. |
| Kredi kullanımı | Talimat kapsamında uygun görülen işletme sermayesi ve harcama kalemlerine yönlendirilmeli; ödeme yöntemi ve bloke hesap uygulaması bankadan teyit edilmeli. |
| Eksik taahhüt riski | Gerçekleşmeyen kısım için faiz/vergi tahsilatı ve diğer yaptırımlar doğabilir. |
Hangi vergi ve mali yükler açısından avantaj sağlar?
İstisnanın etkisi, işlemin hukuki niteliğine ve kredi belgelerine göre değişir. Uygulamada banka ve sigorta muameleleri vergisi (BSMV), damga vergisi ile bazı resim ve harç kalemleri gündeme gelebilir. Bununla birlikte istisna kalemlerinin kredi teklifi üzerinde tek tek gösterilmesi gerekir. Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu (KKDF) gibi unsurlar da ürün, para birimi ve güncel mevzuat çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir.
VRHİB almak zorunlu mu?
Vergi, Resim ve Harç İstisnası Belgesi (VRHİB) ile belgesiz istisna uygulaması aynı şey değildir. İlgili faaliyetin 2017/4 sayılı Tebliğ kapsamındaki konumu, işlemin türü ve istisnanın hangi belgeye dayanacağı birlikte değerlendirilmelidir. Ayrıca reeskont kredisindeki ihracat/döviz kazandırıcı hizmet taahhüdü ile varsa VRHİB taahhüdü ayrı takip ve kapatma süreçleridir. VRHİB süresinin daha uzun olması, reeskont kredisindeki 24 aylık süreyi kendiliğinden uzatmaz.
Bankadan yazılı olarak isteyin
- Ürünün tam adı ve TCMB kaynaklı senet reeskont kredisi olduğuna ilişkin teyit
- Kredinin Türk lirası veya yabancı para olması, vadesi, faiz/iskonto oranı ve tüm komisyonlar
- BSMV, damga vergisi, harç ve diğer mali yüklerin hangilerinde istisna uygulanacağı
- Şirketin hangi yararlanıcı ve faaliyet grubundan değerlendirildiği
- VRHİB gerekip gerekmediği ve istisnanın hangi mevzuat dayanağıyla uygulanacağı
- Kredi tutarının kullanılabileceği harcama kalemleri ve ödeme yöntemi
- 24 aylık taahhüdün hangi belgelerle ve hangi kur üzerinden kapatılacağı
- Eksik taahhüt hâlinde uygulanacak faiz, vergi ve diğer yaptırımlar
Şirket içinde uygulanabilir yol haritası
1. Uygunluk haritası çıkarın. Ruhsat, yetki belgesi, faaliyet kodu, hizmet faturası ve döviz tahsilat yapısını birlikte inceleyin.
2. En az iki bankadan teklif alın. Sadece nominal faizi değil; komisyon, teminat, vergi etkisi ve operasyon maliyetini içeren toplam maliyeti karşılaştırın.
3. Ürün niteliğini yazılılaştırın. Teklif veya banka yazısında TCMB reeskont bağlantısını açıkça görün.
4. 24 aylık kapasite testi yapın. Taahhüdü kapatacak gerçekçi ihracat veya döviz kazandırıcı hizmet gelirini senaryolarla ölçün.
5. Harcama planını kredi öncesinde kurun. Uygun kalemleri, lehtarları, ödeme tarihlerini ve banka işlem yöntemini önceden eşleştirin.
6. Aylık kapanış dosyası tutun. Fatura, DAB/banka kaydı, liste ve muhasebe eşleşmelerini son aya bırakmadan güncel tutun.
Avantaj ve sınırlar birlikte değerlendirilmeli
| Olası avantaj | Dikkat edilmesi gereken sınır |
|---|---|
| Daha fazla banka kanalı üzerinden ürüne erişim ve teklif karşılaştırma imkânı | Her bankanın her ihracat kredisi kapsama girmez |
| İşlem bazında vergi, resim ve harç maliyetinde azalma potansiyeli | İstisna kalemleri ve dayanak yazılı teyit edilmeli |
| İşletme sermayesi finansmanına erişim | Harcama amacı, limit, teminat ve banka kredibilite koşulları sürer |
| Sağlık hizmeti ihracatçılarının reeskont mekanizmasına erişebilmesi | Aracı kuruluş ile sağlık hizmeti sunucusu ayrımı doğru kurulmalı |
| Daha geniş kanal sayesinde rekabetçi toplam maliyet ihtimali | 24 aylık taahhüdün eksik kalması maliyet ve yaptırım yaratabilir |
Resmî kaynaklar
- 5 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete (Sayı: 33361)
- TCMB — Bankacılık Talimatları ve güncel reeskont kredisi uygulama talimatı
- Ticaret Bakanlığı DYS — VRHİB nedir, kimler alabilir?
- Ticaret Bakanlığı — DYS kılavuzları ve 2026 VRHİB kılavuzu
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya destek uygunluk taahhüdü niteliği taşımaz. Başvurular güncel mevzuat ve dosya içeriğine göre değerlendirilir.
Bu konuda aklınıza takılanları netleştirelim
Kuruluşunuz için hangi konuların kontrol edilmesi gerektiğini birkaç soruyla görün.
